Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23


sayfa1/7
ed.ogren-sen.com > Tıp > Kurallar
  1   2   3   4   5   6   7




Türk KBB ve BBC Derneği

ETİK EL KİTABI

Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu

Kitap adı: Türk KBB ve BBC Derneği ETİK EL KİTABI

Yazarlar: Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu: Osman Nuri Özgirgin (Başkan), Ferhan Öz (İkinci Başkan), Cem Uzun (Sekreter), Levent Olgun (Üye), Fazıl Necdet Ardıç (Üye)

Basımevi:

Basım Yeri:

Basım Tarihi:

ISBN:

İÇİNDEKİLER Sayfa

Sunuş 5

Önsöz 6

Giriş 8

Hekim-dernek-endüstri etik ilişkiler 10

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23

Yayın etiği 27

Performans sistemi” - mesleki etik değerler - özlük haklarımız 30

Ekler 36

EKLER Sayfa

EK-1: ÜAKEtiğe aykırı davranışlar” 36

EK-2: Klinik araştırmalar hakkında yeni yönetmelik 40

SUNUŞ

Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu son bir yıl içinde yapmış olduğu çalışmalarla ilgili olarak aşağıdaki konuları meslektaşlarımız ile paylaşmayı uygun görmüştür. Bu amaçla elinizdeki “Etik El Kitabını” hazırlamıştır. Bu el kitabına ve eklerine Türk KBB ve BBC Derneği web sayfasında, “etik kurul” alt başlığından da ulaşılabilir.

(http://www.tkbbd.org.tr/etikonurkurul.asp)

Saygılarımızla,

Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu

ÖNSÖZ

Değerli Meslektaşlar,

Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneğinin 2009 yılı Genel Kurulunu takiben “Onur ve Etik Kurulu” oluşturulması kararı alınmış idi. Bu bağlamda oluşturulan kurulumuz kısa bir zaman içinde çalışmalarına başlamış: bilimsel toplantıların organizasyonu ve endüstri ilişkileri yanı sıra bilimsel araştırma ve yayın etiği konularını incelemiştir.

Mesleğimizin değerlerini yitirmekte olduğu bugünlerde etik unsurlara sahip çıkmak çok daha önem taşımaktadır. KBB camiamızın etik değerler ile örnek teşkil etmesini ve ahlaki değerleri ile öncü olmasını sağlayacak ilkeleri oluşturarak sizlerle paylaşmak istedik. Nitekim Derneğimiz etik çalışmalarını websitesi aracılığı ile kamuoyuna yayınlayan ilk birkaç kuruluştan birisi olmuştur.

Bilimsel toplantılarımızın içeriğini ve yüksek kalitesini koruyabilmek, toplantı sponsorluklarını saydamlaştırarak camiamızın hak etmediği şekilde zan altında kalmasına fırsat vermemek, bilimsel çalışmalarımızın metodolojisi, sonuçların toplanması ve de yayınlanması sırasında yanlış yargılara yol açmamak için önerilerimizi bu kitapçıkta özetlemeye çalıştık. Özellikle camiamıza yeni katılan genç meslektaşlarımıza doğru örnek olabilmek önceliğimiz oldu.

Bu kitapçıkta sözünü ettiğimiz ilkelerin daha uygulama açısından henüz başlangıç aşamasında olduğunun bilincindeyiz. Buna karşılık bu kitapçıkta sözünü ettiğimiz ilkelerin uygulamasının başlatılması dahi mesleğimiz açısından bizi öncü kılacaktır.

Kurulumuz değişik platformlarda tartışma ortamları düzenleyerek ilkelerimizin daha iyi anlaşılmasını ve kabul edilmesini sağlamak için çalışmalarına devam edecektir.

Saygılarımızla,

Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu

GİRİŞ

Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu Yönergesi doğrultusunda çalışmalara başlamış, çalışmalar yapmış ve yapmakta olan Onur ve Etik Kurulu öncelikle çalışmalarına dayanak olacak kaynakları belirlemiştir. Bunlar:

  1. Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneği Etik Kurulu Yönergesi (2008)

  2. Türk Tabipleri Birliği Etik Bildirgeleri kitabı (2010)

  3. Kocaeli Üniversitesi Akademik Etik İlkeler kitapçığı (2008)

  4. TÜBA Bilim Etiği Elkitabı (2008)

  5. TÜBA Bilimsel Araştırmada Etik ve Sorunlar kitabı (2002)

  6. Uniform Requirements for Manuscripts Submitted to Biomedical Journals: Writing and Editing for Biomedical Publication (Nisan 2010)

  7. Committee on Publication Ethics (COPE) akış şemaları ve kılavuzları (2010)

  8. Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete 23/10/2003, Sayısı: 25268)

  9. Sağlık Bakanlığı’nın 016612 nolu “Bilimsel Toplantı” konulu yazısı (07 Mart 2008)

  10. Klinik araştırmalar hakkında yönetmelik. Resmi Gazete Tarihi: 19.08.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28030.


HEKİM-DERNEK-ENDÜSTRİ ETİK İLİŞKİLER

Uluslararası Saydamlık Örgütünün 2006 araştırmasına göre Türkiye’nin “en kirli kurumları” arasında “Sağlık Sektörü” ön sıralarda yer almaktadır. TEDMER’in (Türkiye Etik Değerler Merkezi) bir araştırmasına göre ise sektörler arasında etik değerler açısından “Sağlık Sektörü” maalesef ortanın gerisinde yer almaktadır.

23 Ekim 2003 tarihinde Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik Resmi Gazetede yayınlanmıştır (Sayı: 25268). Bu yönergede geçen tanıtım faaliyeti kapsamı içinde sağlık mesleği mensuplarının katıldığı promosyon toplantılarının, bilimsel kongrelerin sponsorluğu ve özellikle söz konusu kişilerin bu kongrelerle ilgili seyahat ve konaklama masraflarının ödenmesi de yer almıştır. Burada yapılan vurgulardan biri de “promosyonel faaliyetlerde konukları ağırlama, her zaman makul bir düzeyde ve toplantının asıl amacına nazaran ikincil önemde olmalı ve sağlık çalışanları dışındaki kişileri kapsamamalıdır” şeklindedir.

Aynı yönergenin bilimsel ve eğitsel faaliyetler ile ilgili maddelerine göre “ruhsat sahipleri, bilgilerin iletilmesi ve tartışılması için yararlı olan kongre, seminer, sempozyum, bilimsel, eğitsel toplantı düzenleyebilir veya bu tür faaliyetlere bilimsel / finansal katkıda bulunabilir ve bilimsel kongrelerde bildiri, yayın, poster gibi bilimsel çalışma sunumunda bulunanlar ve toplantılara eğitim amaçlı katılanlar dışındaki kişilerin katılımı konusunda finansal katkıda bulunamazlar. Toplantılara katılanlar için yapılacak ağırlama / kabul etkinlikleri toplantı amacını ikinci plana itecek nitelikte olamaz. Bu gibi toplantılar uygun yer, biçim ve düzeyde olur. Yıl içinde düzenlenecek veya katkıda bulunulacak kongre, sempozyum, seminer ve benzeri faaliyetler, önceki yıl içinde ruhsat sahipleri tarafından yıllık program halinde; programda oluşabilecek değişiklikler toplantı öncesinde Bakanlığa bildirilir. Toplantılara sağlık meslek mensupları dışındaki kişiler davet edilemez. Bu toplantılara katılanların listeleri ile katılımcılara sunulan bilgiler ve dokümanların örnekleri Bakanlığın talebi halinde sunulmak üzere muhafaza edilir."

Bu gerekçeler nedeniyle Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu öncelikli çalışma konuları olarak branşımızdaki kongre düzeni (sıklıklar, çakışmalar, Ulusal Derneğin rolü), kongre organizasyonu – sponsor ilişkileri, katılımcı – sponsor ilişkileri, yayın etiği, akademik yaşam etiğini belirlemiştir. Ayrıca çalışmalarında etik konusundaki şikayetleri de ele almıştır.

TÜBİTAK tanımları dikkate alınarak toplantı tanımları yapılmıştır:

Kongre: Belirli bir bilim dalında ya da bilim dallarında yapılan özgün araştırmaların, araştırmayı yapan kişilerce öteki bilim insanlarına sunulması amacıyla yapılan tartışmalı toplantıdır.

Sempozyum: Belirli bir konuyu aydınlatmak amacıyla, bilim insanı ve araştırmacıların bir araya geldikleri ve konuşmacıların konunun belirli bölümlerini sundukları tartışmalı toplantıdır.

Kolokyum: Belirli bir konuyu aydınlatmak amacıyla, bilim insanı ve araştırmacıların bir araya gelerek, konunun bir bilim insanı veya ekip tarafından sunulması ve tartışılması şeklinde yapılan toplantıdır.

Kurumsal Toplantı: Bilimsel Kurul üyeleri aynı kurum mensuplarından (aynı üniversite, bölüm, birim) veya farklı kurumlardaki belli kimlikleri olan üyelerden (aynı kişinin tez öğrencileri vb) oluşan, Bilimsel Kurul üyelerinin veya katılımcıların sınırlı sayıda kurumdan olduğu, Bilimsel Kurul üyelerinin veya katılımcıların ülke çapında değil, belirli bir bölgede veya kurumda toplandığı toplantılardır.

Kişisel Toplantı: Kişinin kendi çabaları ve bağlantılarıyla düzenlenen toplantıdır. Toplantının kurumsal veya kurum dışı herhangi bir desteği bulunmamaktadır. Toplantının özgeliri sadece kayıt ücreti olarak görülmektedir.

Uluslararası Etkinlik: Katılımcıların ülkeler bazında dengeli bir dağılımının olduğu ve özel durumlar dışında her seferinde farklı bir ülkede düzenlenen toplantıdır.

Uluslararası Katılımlı Ulusal Etkinlik: Uluslararası toplantı tanımı dışında kalan, ulusal toplantı niteliğine sahip, konuşmacıların bir bölümü ile konuşmacılar dışındaki katılımcıların en az %10’unun yurt dışından olduğu toplantıdır.

Ulusal Etkinlik: Toplantıyı düzenleyen kuruluşun Düzenleme Kurulu; diğer kurumların ve ülkenin kaynaklarını toplantı yararına harekete geçirebilecek yetkinlikte, Bilimsel Kurulun ise; ülke çapındaki konu ile ilgili kurumların büyük çoğunluğunu temsil eder nitelikte, konuşmacı ve katılımcı sayısı yüksek, program ve içerdiği faaliyetler bakımından tatminkâr olan toplantıdır.

Çalışmalarımızda ana politikanın tüm Dernek faaliyetlerinde saydamlık olması benimsenmiştir. Çıkar çatışması ile ilgili politikalar açık biçimde toplumla paylaşılmalıdır. Endüstriden alınan destekler açıklanmalıdır (eğitim destekleri; kurumsal sponsorluklar, bağışlar, araştırma burslarının destekleri). Eş zamanlı olarak dernek yöneticileri, yönetim kurulu ve komite üyelerinin de aldığı kararlarda çıkar çatışması olmadığına dair yazılı bilgilendirme yapmalarında gereklilik vardır. Bu, görev süresince periyodik olarak tekrarlanmalıdır.

Bu faaliyetlerin denetimi konusuna baktığımızda dünyadaki kongre desteklerinin öz denetim kurallarının olmadığı görülmektedir. Bazı ülkelerde kısıtlamalar vardır. Örneğin İsveç’te sponsorluklar ulaşım, konaklama ve kayıt ücretlerinin %40’ını aşmama koşulu ile yasalarla kısıtlanmıştır. ABD’de (Sunshine Act) bir hekime yılda 100$’dan fazla destek verildiğinde hekim adının eyalet ve federal yetkililere bildirilme ve kamuoyuna açıklanma kuralı getirilmektedir. Ülkemizde de firmaların katkıda bulunacakları toplantı ve çağrılı listelerini Bakanlığa bildirme zorunluluğu getirilmektedir. Derneklerin Etik Komiteleri marifeti ile, ancak yakın gelecekte denetimler olabilir. Bu arada Sağlık Bakanlığınca alınacak yasal önlemler de denetleyici olacaktır. Örneğin 2008 yılında Sağlık Bakanlığı Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği’ne Bilimsel Toplantı sponsorluklarını kısıtlayıcı tedbirler içeren bir yazı göndermiştir.

Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu yaptığı toplantılar sırasında ve bu arada yaptığı araştırma, çalışma ve danışma hizmetleri sonucunda ilk çalışma konusu olarak “Hekim-Dernek-Endüstri Etik İlişkiler”i belirlemiştir. Kurulumuz bu konuda cesur adımlar atmaya, bu konuda derneğimiz web sayfasında ve meslektaşlarımıza bilgi erişimini sağlayan forum ve sitelerde görüş ve önerilere sunmaya, önerilere kulak vermeye, Etik komite üyelerinin toplantılar sırasında her fırsatta politikalardan söz etmeye kararlıdır. Çıkar çatışması konusunda bilgilendirme ve uyarı yönünden hem Dernek başkanının hem de Etik komite üyelerinin öncü olması gereklidir. Dernek Yönetim Kuruluna yapmış olduğumuz önerilerin benimsenmesi durumunda bu kararlar meslektaşlarımız ve toplumumuz ile paylaşılmalıdır.

Kurumsal sponsorluklara yaklaşımda uygulanması gereken politikaları ele aldığımızda şu prensipleri sayabiliriz:

  • Dernekler yalnızca kendi çalışma alanları ile ilgili kuruluşlardan sponsorluk kabul etmelidirler.

  • Deneklerin projeleri için aynı konuda hizmet gösteren birden fazla firmadan sponsorluk alması tercih edilmelidir

  • Dernekler yazışmalarında, kendileri ile ilgili ilanlarda sponsor firmalara ait logo ve tanıtım malzemelerini (defter kalem dahil) kullanmamalıdır.

  • Kurumsal sponsorluk kabul edilmesi durumunda veri yönetimi sponsorlara bırakılmamalıdır.

  • Bilimsel toplantı organizasyonu açısından sorgulanması ve ele alınması gereken konular ise:

  • Tanıtım toplantıları - destekleyici firma ile ilişki

  • Sosyal programı bilimsel içeriğinin önünde mi?

  • Tüzel kuruluşun ve PCO ilişkisi kar odaklı mıdır?

  • PCO satış usulüne göre değil, hizmet antlaşmasına göre seçilmelidir.

  • Katılım ve konaklama ücretleri makul olmalı; antlaşma sonrası üyeler bilgilendirilmelidir.

  • Kongre düzenleme kurulunda endüstriyel firma temsilcisi olmamalıdır.

  • Yer seçiminde katılımcıların ekonomik durumlarına uygun alternatif konaklama olanaklarının bulunması

  • Harcama kalemleri mümkün olduğunca en aza indirgenmeli

  • Sosyal Program: Abartılı olmamalıdır. Harcamalar kısıtlanmalıdır.

  • Her kongre ve sempozyumların arkasında mutlaka bir tüzel kuruluş olmalı

  • Toplantı katılımcı sayısı, toplantı konuşmacı sayısından her zaman fazla olmalıdır

  • Sanal uygulamalarla toplantıların uzak noktalara iletilmesi

  • Kongre katılımlarını kontrol altına almak RFID sistemlerinin kullanılması, sonuçların STE kuruluşlarına objektif verilerle ulaştırılması

Bu konuyla ilgili olarak İlaç Sektörü (AİFD) toplantıların bilimsel ve eğitimsel amaçlarının çok açık olması, hekimlerin mesleki gelişmelerine yönelik sistematik etkinliklerin izlenmesi ve “sertifikasyonu”, toplantı yerinin ve düzeninin bilimsel etkinliğe uygunluğu, ağırlamanın makul ölçülerde olması ve bilimsel, eğitimsel amaca uygunluğu olması halinde sponsorluk sağlanacağını söylemektedir. Bu bağlamada İlaç Sektörü birlikte çalışmayı ve danışmanlık yapmayı arzulamaktadır. Buna göre ödemelerin yapılan işle orantılı olmasını, ilişkilerin şeffaflığını, ilaç sektörüyle hekimlerin diğer ilişkilerin de şeffaflığının sağlanmasını (Yönetim Kurulu, Danışma Kurulu üyelikleri, hissedarlık, sektöre hizmet veren başka kurumlarla ilişkiler, vb.) ve sağlık sektörüne güveni sarsan, sarsabilen ve sarsabilecek olan (etik olmayan) davranış ve uygulamalar karşısındaki etik tavrı beklemektedir. Sektör organizasyonlara destek vermeden önce “Bu etkinlik kanun, kural ve geleneklere uygun mu?, Bu etkinlik, dengeli ve adil mi? Rakip firma (başkası) yapsa, rahatsız olur muyduk? Firmamız ve davetlilerimiz, bu etkinliğin tüm ayrıntıları kamuoyunca duyulsa, rahatsız olur mu? Algılanacak gerçek, objektif gerçek ile örtüşüyor mu?” sorularını sorgulamaktadır.

İlaç Sektörü belirlediği prensiplerin denetiminde şu noktaları ele almaktadır:

  • Bilimsel toplantı dışında ağırlama yasağı.

  • Bilimsel süre / ağırlamaya ayrılan süre

  • Kongre ve seyahat desteklerinde kısıtlamalar:

    • Karşılanabilen masraflar: yol - yemek- konaklama - çıplak kayıt ücreti

  • “Masraflar, katılımcıların genelde kendi ödeyebilecekleri düzeyin üstünde olmamalıdır.”

  • Ağırlama, eşlik edenleri kapsayamaz.

  • Ağırlama: hekim, diş hekimi ve eczacılarla sınırlıdır. (Yönetmelik)

  • Tatil, spor, eğlence amaçlı ağırlama yapılamaz.

  • Toplantı ve Kongrelerde şeffaflık, gözetim; destek kısıtlamaları (hospitality suiti, gala yemeği, vb.)

  • Eğlence etkinlikleri ile tanınan yöre ve tesisler ağırlamalarda (toplantı düzenlemelerinde) kullanılamaz

  • Yurtdışı toplantılara sponsorluk kısıtlamaları: ancak iki koşulda: uluslararası nitelik / lojistik zorunluluk.

Bu konuda İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası yaklaşımı kurallarla belirlenmiştir. Bu kurallardan ilgili olanlar aynen şu şekildedir (madde numaraları ile birlikte):

  • 6.2.Sponsorluk ve Sponsorların Uyması Gereken Kurallar

  • 6.2.1.İlaç firmasının sponsorluğu üstlenmiş olduğu Sağlık Bakanlığı’nın Tanıtım Yönetmeliği’ne uygun olarak önceden Bakanlığa bildirilmeli, toplantı sırasında veya tutanaklarda açıkça belirtilmelidir. Bu gibi toplantılardan kaynaklanacak basılı, görsel-işitsel veya bilgisayarlı malzeme, toplantı sırasındaki sunumları ve tartışmaları hatasız olarak yansıtmalıdır.

  • 6.2.4.Bu kişilerin seyahat ve konaklama masrafları verilebilir ve konuşmacılar “honorarium” ödenebilir.

  • 6.2.7.Uygun ödüller ve konuşmacıların/sunucuların yolculuk masrafları gibi harcamaların karşılanması gelenekseldir ve uygundur.

  • 6.2.9.Desteklenen kongre ve her türlü toplantıda, ünlü kişi katılımına (şarkıcı, sanatçı, komedyen ve benzerleri) sponsorluk sağlanması uygun değildir. Makul masrafla düzenlenen yöresel (veya genç) sanatçıların müzik ve folklorik sunumları, fotoğraf veya kısa film gösterileri veya yemekte konuk konuşmacı benzeri bazı sosyal etkinlikler, bu maddenin ruhuna ve yukarıda belirtilen kısıtlamalara uyulması koşulu ile onaylanabilir.

  • 7. Ağırlama

  • Sağlık mesleği mensuplarına, ilaç ürünlerini reçetelerken etkilemek amacıyla ya da hekimlerin reçete ve eczacıların ciro durumuna göre uygun olmayan parasal veya başka türlü maddi yarar, uygun olmayan boyutta ağırlama (konukseverlik) dahil, sağlanmamalıdır. Kongre, Sempozyum ve benzeri tanıtım toplantılarına eşlerin katılması için destek verilemez.”

Sağlık Bakanlığı da bu konuda bazı hazırlıkları yapmaktadır (sponsorluk alan hekimlerin kimlik numaraları ile listelenmesi, bir yılda ikiden daha fazla sponsorluk yapılmaması, bir yılda ikiden daha fazla toplantıya katılım izni verilmemesi gibi).

Yukarıda belirtilen bilgiler, nedenler, kararlar ve ilkeler doğrultusunda Türk KBB ve BBC Derneği Onur ve Etik Kurulu “Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar” listesini hazırladı. Bu kurallar listesi Derneğimizin de onayı ile Derneğimiz web sayfasında yayımlandı. Bundan sonra Derneğimizin düzenleyeceği veya destek vereceği her toplantıda bu kurallara uyulması gerekmektedir.

Yapılacak diğer bilimsel etkinliklerin organizasyonlarında ve Yöresel Derneklerin toplantılarında da bu kurallara uyulması ve önümüzdeki yıl yapacakları aylık toplantılardan en az birinde etik konusunun işlenmesi Onur ve Etik Kurulumuzca önerilmektedir.
  1   2   3   4   5   6   7

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 icon1. Genel Kurallar

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconKamu Görevlilerinin Günlük Hayatta Karşılaşabilecekleri Etik İkilemleri

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 icon2011–2012 EĞİTİM ÖĞretim yili gazi osman paşa lisesi edebiyat grubu...

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconKitapları: Bilimsel

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconÖlmeden Önce Okumanız Gereken 1001 Kitap”

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconMedyanın(gazetecilerin) insanların özel hayatlarını gündeme getirerek...

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconYaratıcı drama esnasında doğaçlama yapılırken dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconTemel biLİŞsel-davranişÇi terapi modelleri

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconTemel eser biLGİ yarişmasina hazirlik sorulari

Bilimsel Toplantı Organizasyonlarında Uyulması Gereken Temel Etik Kurallar 23 iconDers esnasında ellerim çenemin altında kilitli, sor hocalarıma çok...


Edebiyat




© 2000-2018
kişileri
ed.ogren-sen.com