Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri


sayfa1/3
ed.ogren-sen.com > Edebiyat > Edebiyatı
  1   2   3
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri

*Cumhuriyet’in ilk yıllarında memleketçi sanat anlayışı hakimdir. Bu anlayışla Milli Edebiyat geleneğinden yararlanmak ve halkın anlayacağı şekilde eserler vermek esas tutulmuştur.

*Türk halkının her kesimi edebiyata girmiştir,Anadolu’ya açılma ve halka açılma temel ilke olarak kabul edilmiştir.

*Edebiyatta gerçekçilik daha da önem kazanmıştır.

*Sıkça işlenen konular Atatürk,Atatürk devrimleri,Türk Tarihi’dir.

*Sanatçılar Türkiye’nin gerçeklerini,kentlerdeki,köylerdeki yaşamı,yurtdışına göçen işçileri,Cumhuriyet’in kuruluşunu esas alan eserler yazmışlardır.

*Yeni dil ve eski dil tartışmaları sona ermiş,dilde sadeleşme sağlanmıştır.

*Türk Dil Kurumu kurularak dil araştırmaları hız kazanmıştır.

*Doğu-Batı Edebiyatı’nın klasik yapıtları Türkçe’ye çevrilmiştir.

*Milli Edebiyat’ta bazı sanatçılar bu dönemde de eser vermeye devam etmişlerdir.

*Halk dili ile edebiyat dili arasında yakınlaşma olmuştur. Eserlerde halk diline,mahalli söyleyişlere yer verilmiştir.

*Düz yazıda Nurullah Ataç’ın öncülük ettiği yeni nesir,öz Türkçecilik ve devrik cümle anlayışı yaygınlanmıştır.

1)Öğretici Metinler

*Sade ve halkın anlayabileceği bir dil kullanılmıştır.

*Türk dilinin kuralları ve Türkçe sözcükler ön plandadır.

*Bilgi verme amacı vardır.

Deneme Makale

*Nurullah Ataç *Ahmet Hamdi Tanpınar

*Suut Kemal Yetkin *Peyami Safa

*Sabahattin Eyüboğlu *Falih Rıfkı Atay

*Salah Birsel *Cemil Meriç

*Oktay Akbal

*Cemil Meriç

*Mehmet Kaplan

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Hilmi Yavuz Anı

*Ruşen Eşref Ünaydın

*Falih Rıfkı Atay

*Yusuf Ziya Ortaç

Gezi Yazısı *Oktay Akbal

*Haldun Taner *Yahya Kemal Beyatlı

*Bedri Rahmi Eyüboğlu *Salah Birsel

*Oktay Akbal *Halikarnas Balıkçısı

*Falih Rıfkı Atay

*Yavuz Bülent Bakiler

*Melih Cevdet Anday Günlük

*Nurullah Ataç

*Salah Birsel

Fıkra *Oktay Akbal

*Peyami Safa *Tomris Uyar

*Falih Rıfkı Atay

*Necip Fazıl Kısakürek

*Abdi İpekçi

Sabahattin Eyüboğlu

*Deneme,çeviri,eleştiri ve inceleme alanında eserler vermiştir.

*Eski Yunan ve Anadolu uygarlıklarıyla ilgili çalışmalar ve incelemeler yapmıştır.

Eserleri: Mavi ve Kara,Sanat ve Edebiyat Üzerine Denemeler,Siyah Kalem,Hitit Güneşi. (İnceleme-Deneme-Eleştiri)

Nurullah Ataç

*Cumhuriyet Dönemi’nde deneme türünün en başarılı temsilcisidir.

*Türkçe’nin özleşmesinde öncülük etmiştir.

*Kendisini “günde 24 saat edebiyatçı” diye niteleyen sanatçıdır.

Eserleri: Karalama Defteri,Okuruma Mektuplar,Günlerin Getirdiği,Günce 1-2. (Deneme-Söyleşi-Eleştiri-Günlük)

Suut Kemal Yetkin

*Cumhuriyet Dönemi’nde deneme türünün en başarılı yazarlarındandır.

Eserleri: Günlerin Götürdüğü,Düş’ün Payı,Yokuşa Doğru,Edebiyat Üzerine (Deneme)

Estetik,Edebî Meslekler,Baudelaire ve Kötülük Çiçekleri (İnceleme)

Cemil Meriç

*Makale,deneme,inceleme ve araştırmaları ile tanınan bir yazardır.

*Yapıtlarında Doğu-Batı kültürüne yer vermiştir.

*Sosyoloji alanında önemli çalışmaları vardır.

Eserleri: Bu Ülke,Kırk Ambar,Jurnal 1-2,Işık Doğu’dan Gelir. (Deneme-İnceleme-Araştırma)

Mehmet Kaplan

*Araştırma ve incelemeleriyle tanınan Yeni Türk Edebiyatı profesörüdür.

Eserleri: Kültür ve Dil,Türk Edebiyatı Üzerine Araştırmalar. (Araştırma-İnceleme-Deneme)

Salah Birsel

*Deneme türünün tanınmış ismidir.

Eserleri

Şiir: Kikirikname,Dünya İşleri,Haydar Haydar.

Deneme: Kendimle Konuşmalar,Şiir ve Cinayet,Sen Beni Sev,Gandi ya da Hint Kirazı’nın Gölgesinde,Paf ve Puf,Bir Zavallı At,Yalnızlığın Fırınlanmış Kokusu..

Anı: Boğaziçi Şıngır Mıngır,Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu..

Günlük: Hacivat Günlüğü,Yaşlılık Günlüğü,Aynalar Günlüğü,Bay Sessizlik,Nezleli Karga.

Roman: Dört Köşeli Üçgen

Falih Rıfkı Atay

*Atatürk ile ilgili anılarını “Çankaya” adlı yapıtında toplamıştır.

*Cumhuriyet Dönemi’nde gezi yazısı türünde en çok eser veren sanatçıdır.

*Gezi yazısının edebiyatımızda gelişmesini sağlamıştır.

Eserleri

Gezi Yazısı: Tuna Kıyıları,Gezerek Gördüklerim,Bizim Akdeniz,Denizaşırı(Brezilya)..

Anı: Çankaya,Zeytindağı,Ateş ve Güneş,Mustafa Kemal’in Mütareke Defteri,Atatürk’ün Hatıraları..

Fıkra-Makale-Deneme: Atatürkçülük Nedir,Eski Saat,Niçin Kurtulmak,Kurtuluş,Türk Kanadı..

Ruşen Eşref Ünaydın

*Mülakat ve röportaj türündeki yapıtları ile tanınır.

*Mustafa Kemal Atatürk’ü ilk defa uzun bir röportajla Türk okuyucusuna tanıtmıştır.

Eserleri

Mülakat: Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal’le Mülakat,Çanakkale’de Savaşanlar Dediler Ki..

Deneme: İstiklal Yolunda,İki Saltanat Arasında..

Anı: Atatürk’ün Hastalığı,Atatürk’ü Özleyiş

Eflatun Cem Güney

*Geleneksel halk hikayeleri ve masalları derlemesiyle tanınmıştır.

*”Masalcı Baba” olarak anılır.

*Folklör çalışmalarıyla ün kazanmıştır.

Eserleri: Nar Tanesi,Gökten Üç Elma Düştü,Az Gittim Uz Gittim,Evvel Zaman İçinde,Dede Korkut Masalları,Zümrüdüanka,Açıl Sofram Açıl,Akıl Kutusu,Sabırtaşı.. (Folklör)

Şevket Süreyya Aydemir

*Önce Turancı sonra Marksist ve daha sonrada Kemalizm’i bir ideoloji getirmeye çalışmıştır.

*Biyografi türündeki yapıtlarıyla tanınır.

Eserleri

Roman: Toprak Uyanırsa,Suyu Arayan Adam (Otobiyografik Roman)

Biyografi: Tek Adam(Atatürk),İkinci Adam(İsmet İnönü)

Şevket Rado

*Sohbetleriyle tanınmıştır.

Eserleri

Sohbet: Eşref Saat,Ümit Dünyası,Aile Sohbetleri,Saadet Yolu..

2)Şiir

*Şiirde kullanılan dil sadedir.

*Şiirlerde aruz ölçüsünün yerini hece ölçüsü almıştır.

*Halk şiir geleneği örnek alınmıştır.

*Şiirlerde hamasi (destansı/kahramanlık/cesur) söyleyiş görülür.

*Konu olarak millet sevgisi,vatan ve kahramanlık yer alır.

*Şiirde biçim ve içerik açısından önemli değişiklikler olmuş,çeşitli şiir toplulukları ortaya çıkmıştır.

*1940’tan sonra Serbest Şiir yaygınlaşmıştır.

a)Saf (Öz) Şiir Anlayışını Sürdürenler

*Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı’nın izinden gitmişler fakat onlardan farklı olarak hece ölçüsünü kullanmışlardır.

*Hece ölçüsünü modernleştirmişlerdir.

*Dil işçiliğine önem vermişlerdir.

*Sembolik bir bakış açısı vardır.

*Şiirlerde musiki önemli yere sahiptir.

*Şiir dili simgelerle yüklü ve kapalıdır.

*”Sanat sanat içindir.” anlayışıyla şiirler yazmışlardır.

Temsilcileri

*Ahmet Muhip Dranas

*Cahit Sıtkı Tarancı

*Ahmet Hamdi Tanpınar

*Necip Fazıl Kısakürek

*Ziya Osman Saba

*Asaf Halet Çelebi

Ahmet Muhip Dranas

Eserleri

Şiir: Fahriye Abla,Olvido,Kar,Serenad

Asaf Halet Çelebi

*Sezgi Şairi’dir.

*İslam tasavvufunu, Hint mistisizmini birleştirmiştir.

Eserleri

Şiir: Lamelif,Om Mani Padme Hum

Biyografi: Mevlana,Naime,Molla Cami

Cahit Sıtkı Tarancı

*En çok işlediği tema ölümdür.

*”Otuz Beş Yaş” şiiriyle şiir yarışmasında birinci olunca tanınmıştır.

Eserleri

Şiir: Ömrümde Sükût,Otuz Beş Yaş

Mektup: Ziya’ya Mektuplar

Necip Fazıl Kısakürek

*Cumhuriyet Dönemi Türk Şiir’nin mistik şairidir.

*Şiirlerinde madde-ruh ve insan-evren ilişkilerini işlemiştir.

*İlk şiir kitabı “Örümcek Ağı”dır.

Eserleri

Şiir: Örümcek Ağı,Çile,Kaldırımlar,Sabırtaşı,Tohum,Nam-ı Diğer Parmaksız Salih,Bir Adam Yaratmak,Mukaddes Emanet,Kanlı Sarık,Abdülhamit Han,Siyah Pelerinli Adam..

Roman: Aynadaki Yalan

İnceleme: İlim Beldesinin Kapısı Hazreti Ali,Son Devrin Din Mazlumları,Ulu Hakan II. Abdülhamit Han

Makale-Fıkra: Cinnet Mustatili,Peygamber Halkası,Çöle İnen Nur..

Anı: Babıâli

Otobiyografi: Kafa Kağıdı

Yedi Meşaleciler

*Cumhuriyet Dönemi’nde ortaya çıkan ilk edebî topluluktur.

*Beş Hececiler’e tepki olarak ortaya çıkmışlardır.

* ”Sanat sanat içindir.” Anlayışını benimsemişlerdir.

* Saf (Öz) Şiir’i savunmuşlardır.

*Türk şiirine hiçbir yenilik getiremeden 5 ayda dağılmışlardır.

*Topluluk dağılınca bireysel olarak eserler vermişlerdir.

Temsilcileri

*Kenan Hulusi Koray

*Cevdet Kudret Solok

*Sabri Esat Çavuşgil

*Yaşar Nabi Nayır

*Vasfi Mahir Kocatürk

*Ziya Osman Saba

Cevdet Hulusi Solok

Eserleri

Roman: Havada Bulut Yok

Deneme: Dilleri Var Bizim Dile Benzemez

Kenan Hulusi Koray

Eserleri

Hikaye: Bir Yudum Su,Bahar Hikayeleri,Bir Otelde Yedi Kişi

Roman: Osmanoflar

Sabri Esat Çavuşgil

*Psikoloji profesörüdür.

Eserleri

Şiir: Odalar ve Sofalar

Vasfi Mahir Kocatürk

*Edebiyat ile ilgili kitap ve araştırmalarıyla tanınmıştır.

Eserleri

Araştırma: Saz Şiiri Antolojisi,Türk Edebiyatı Antolojisi,Türk Edebiyatı Tarihi..

Yaşar Nabi Nayır

*Sanatçı adını yayıncılıkta duyurmuştur.

*1933’te çıkarmaya başladığı “Varlık” dergisi edebiyatımızın en uzun soluklu dergisidir.

Eserleri

Hikaye: Sevi Çıkmazı

Ziya Osman Saba

Eserleri

Şiir: Sebil ve Güvercinler,Nefes Almak,Geçen Zaman

Hikaye: Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi

b) Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir

*Anadolu ve Anadolu insanını anlatmışlardır.

*”Memleketçi Şiir” anlayışını ortaya koymuşlardır.

Temsilcileri

*Beş Hececiler

*Kemalettin Kamu

*Zeki Ömer Defne

*Ahmet Kutsi Tecer

*Orhan Şaik Gökyay

*Necmettin Halil Onan

*Şükufe Nihal Başar

*Mithat Cemal Kuntay

*Ömer Bedrettin Uşaklı

*Halide Nusret Zorlutuna

*Arif Nihat Asya

*Behçet Kemal Çağlar

Ahmet Kutsi Tecer

*Halk kültürüne önem veren bir şairdir.

*Memleketçi şiirin en önemli temsilcisidir. Anadolu’yu anlatan şiirler yazmıştır.

*Ziya Gökalp’ten etkilenmiştir.

*Aşık Veysel’i keşfeden onu edebiyatımıza tanıtan şairdir.

Eserleri

Tiyatro: Köşebaşı,Koçyiğit Köroğlu

Arif Nihat Asya

*Edebiyatımızda “Bayrak Şairi” olarak bilinir.

Eserleri

Şiir: Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor

Behçet Kemal Çağlar

*Faruk Nafiz Çamlıbel ile “10.Yıl Marşı”nı yazmıştır.

*Şadırvan adlı bir dergi çıkarmıştır.

Hüseyin Nihal Atsız

*Türkçülük akımının önemli temsilcilerindendir.

*Türkçülük akımını destekleyen Atsız Mecmua,Orhun,Orkun,Ötüken adında dergiler çıkarmıştır.

*Tarihi romanlar yazmıştır.

Eserleri

Roman: Bozkurtların Ölümü,Bozkurtlar Diriliyor,Ruh Adam,Deli Kurt,Dalkavuklar Gecesi

Kemalettin Kamu

*”Gurbet Şairi” olarak tanınmıştır.

*”Bingöl Çobanları” sayesinde ünlenmiştir.

Eserleri

Şiir: Bingöl Çobanları,Kimsesizlik,Gurbet,İrşad

Mithat Cemal Kuntay

*”Acem Şahına”adlı şiiri Mehmet Akif Ersoy ile birlikte yazmıştır.

Eserleri

Roman: Üç İstanbul

Şiir: Acem Şahına

Necmettin Halil Onan

*”Bir Yolcuya” adlı şiiri hamaset (destansı) edebiyatının en güzel örneklerindendir.

Eserleri

Şiir: Bir Yolcuya,Çakıl Taşları

Orhan Şaik Gökyay

*Eleştiri ve edebiyat araştırmalarıyla tanınmıştır.

*Dede Korkut ile ilgili önemli çalışmalar yapmıştır.

Eserleri

Şiir: Bu Vatan Kimin,Yas

Eleştiri: Destursuz Bağa Girenler

Araştırma: Dede Korkut,Mercimek Ahmet,Kâtip Çelebi..

Ömer Bedrettin Uşaklı

*”Anadolu Şairi” olarak bilinir.

Eserleri

Şiir: Deniz Sarhoşları,Deniz Hasreti,Yayla Dumanı,Sarıkız Mermerleri

Hisar Grubu

*1950 yılında çıkmaya başlayan Hisar dergisinin yazarlarının oluşturduğu topluluktur.

*Gelenekçidir,geleneğe bağlıdır.

*Sanatın ideolojinin emrine girmesine,Marksizm ve Komünizm’e karşıdırlar.

*Toplumcu şiire (Nazım Hikmet),Garip ve II.Yeni (Orhan Veli) hareketlerine karşıdırlar.

Temsilcileri

*Ahmet Tufan Şentürk

*Bekir Sıtkı Erdoğan

*Coşkun Ertepınar

*Feyzi Halıcı

*Gültekin Samanoğlu

*İlhan Geçer

*Mehmet Çınarlı

*Munis Faik Ozansoy

*Mustafa Necati Karaer

*Nüzhet Erman

*Yahya Akengin

*Yavuz Bülent Bakiler

Munis Faik Ozansoy

Eserleri

Şiir: Büyük Mabedin Eşiğinde,Hayal Ettiğim Gibi,Yakarış,Kaybolan Dünya

Nüzhet Erman

Eserleri

Şiir: Yeşil,A Benim Canım Efendim,Gazi Mustafa Kemal Atatürk,Hem Hürriyet Hem Ekmek,Türk,Halk Haktır

Yavuz Bülent Bakiler

Eserleri

Şiir: Yalnızlık,Duvak,Harman

Gezi: Türkistan Türkistan,Üsküp’ten Kosova’ya

c) Garipçiler

*Daha sonra “I.Yeni” olarak adlandırılmıştır.

*Şiirlerinde hece ve aruz ölçü kullanmamışlardır.

*Şiiri halka seslenmek için bir araç olarak görmüşlerdir.

*Kuralsızlığı kural edinmişlerdir.

*İroni ve mizah vazgeçilmez özellikleridir.

*Şiirlerinde toplumsal aksaklıkları eleştirmişlerdir.

Temsilcileri

*Orhan Veli Kanık

*Melih Cevdet Anday

*Oktay Rifat Horozcu

Orhan Veli Kanık

Eserleri

Şiir: Garip,Vazgeçemediğim,Anlatamıyorum,Beni Bu Havalar Mahvetti

Melih Cevdet Anday

Eserleri

Şiir: Garip,Rahatı Kaçan Ağaç,Telgrafhane

Oktay Rifat Horozcu

*TDK’nin ilk başkanı, şair Samih Rifat’ın oğludur.

Eserleri

Şiir: Perçemli Sokak,Elleri Var Özgürlüğün

d) Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Eserleri

Şiir: Dol Karabakır Dol,Karadut

Düzyazı: Tezek,Delifişek,Canım Anadolu

Behçet Necatigil

*”Evler Şairi” olarak bilinir.

Eserleri

Şiir: Divançe,İki Başına Yürümek,Beyler

Radyo Oyunu: Yıldızlara Bakmak

Cahit Külebi

Eserleri

Şiir: Adamın Biri,Rüzgâr,Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda,Türk Mavisi,Süt,Yeşeren Otlar

Anı: İçi Sevda Dolu Yolculuk

Ceyhun Atuf Kansu

*Asıl mesleği doktorluktur.

*Toplumcu şiir ve Marksist anlayışla eserler vermiştir.

Eserleri

Şiir: Bir Çocuk Bahçesinde,Bağ Bozumu Sofrası,Bağımsızlık Gülü,Devrimcinin Takvimi

Düzyazı: Ya Bağımsızlık Ya Ölüm

Fazıl Hüsnü Dağlarca

*Yapma destanlarıyla tanınmıştır.

*Önemli bir sözü-> “Türkçem benim ses bayrağım.”

Eserleri

Şiir: Havaya Çizilen Dünya,Çocuk ve Allah,Toprak Ana.

Yapay Destan: Üç Şehitler Destanı,Çanakkale Destanı..

Necati Cumalı

*Romanlarında genellikle Ege Bölgesi’ndeki insanları anlatmıştır.

Eserleri

Şiir: Kızılçullu Yolu,Harbe Gidenin Şarkısı,Tufandan Önce,Bozkırda Bir Atlı,Yarasın Beyler

Hikaye: Susuz Yaz,Ay Büyürken Uyuyamam,Dila Hanım

Roman: Tütün Zamanı,Acı Tütün,Viran Dağlar,Yağmurlar ve Topraklar,Uç Minik Serçem

Özdemir Asaf

Eserleri

Şiir: Dünya Kaçtı Gözüme,Sen Sen Sen,Yuvarlağın Köşeleri,Benden Sana Mutluluk,Nasılsın,Yalnızlık Paylaşılmaz,Çiçekleri Yemeyin,Lavinia

Sabahattin Kudret Aksal

*Eserlerinde çocukluk ve gençlik anılarını anlatmıştır.

*Psikolojik gözlemlerden yararlanmıştır.

Eserleri

Şiir: Şarkılı Kahve,Bir Sabah Uyanmak

Hikaye: Gazoz Ağacı,Yaralı Hayvan

Oyun: Evin Üzerindeki Bulut,Bir Odada Üç Ayna,Kahvede Şenlik Var
  1   2   3

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconCumhuriyet dönemi TÜrk edebiyati – 1

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconCumhuriyet dönemi TÜrk edebiyati

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconCumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Test 5

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconDers notlari I. ÜNİTE: cumhuriyet dönemi TÜrk edebiyati

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconServeti FÜnun edebiyati özellikleri İle iLGİLİ test sorulari

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconModern çAĞDAŞ TÜrk edebiyati özellikleri İle iLGİLİ test sorulari

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconEdebiyatı c Anonim Halk Edebiyatı Aşık Edebiyatı

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconCumhuriyet Dönemi Edebiyatının Özellikleri

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri icon1. Tanzimat tiyatrosunun genel özellikleri nelerdir? Yazınız (5 madde)

Edebiyatı Cumhuriyet Edebiyatı’nın Genel Özellikleri iconTürk edebiyatı


Edebiyat




© 2000-2018
kişileri
ed.ogren-sen.com